آکادمی و موسسه علمی پژوهشی ابن سینا

بخشی از نمونه رساله دکتری

مقدمه 

براي هر علمي به تناسب موضوع آن، روش خاصي وجود دارد و حتي در هر نظام علمي براي رشته‌ها و شاخه‌های آن علم به تناسب موضوع و مسائل براي هر كدام يك روش خاص و مناسب لازم است. از اين‌رو با توجه به ملاك‌هاي مختلف، روش‌هاي متفاوتي وجود دارد. شناخت علمي از يک پديده زماني ميسر خواهد شد که بر اساس مجموعه‌اي از شيوه‌ها و تدابير علمي فراهم آيد. در واقع شناخت حاصل شده، برآمده از اعتبار روشي است که براي دستيابي به شناخت، اتخاذ مي‌شود (دانايي فرد و دیگران، 1386). تحقیق فرایندی است که پژوهشگر می کوشد بدان وسیله پیچیدگی های روابط متقابل بین افراد را بهتر درک کند. 
اگرچه در یک تحقیق علمی، هدف، رکن اساسی آن است اما نباید از اهمیت روش، که همانا طریقه رفتن به سوی هدف است، غفلت نمود و به شرح آن که در واقع تشریح اصول بنیادی به کار رفته در تحقیق است، کمتر بها داد. کشف واقعیت و نیل به امکان پیش بینی همواره موتور محرکه تحولات علمی بوده است. اینکه واقعیت چیست و چگونه می باید آن را کشف کرد قرنهاست مورد مجادله و بحث روش شناسان و شناخت شناسان قرار گرفته است. ارتباط ذهن با واقعیت های بیرونی شاید محور این مباحث باشد. سوال این است که ذهن پژوهشگر تا چه حد می باید و می تواند درگیر درک حقیقت و واقعیت شود. به عبارت دیگر برداشت محقق تا چه میزان می باید و مجاز است که بر واقعیت سایه افکند؟
درک و انتخاب روش مناسب جهت پیشبرد تحقیق مستلزم شناخت روش شناسی می‌باشد. بنابراین در این فصل از تحقیق پس از بیان نوع روش تحقیق، به بررسی و تشریح روش اجرای تحقیق و معرفی جامعه آماری ، روش نمونه گیری ، روش گردآوری اطلاعات ، بررسی روایی و پایائی ابزار  تحقیق و  روش تجزیه و تحلیل داده ها  در هر یک از روشهای تحقیق کیفی و کمی پرداخته و در انتها  مختصات و مراحل تحقیق ارائه می گردد . 

روش شناسی تحقیق 

شيوه انجام دادن هر كار و يا طرز اجراي هر هدف و برنامه را روش  گويند. مسلم است كه انجام دادن كار و اجراي هدف بر اساس اصول و قواعدي صورت‌ مي‌‌پذيرد، لذا كارهايي كه از روي عادت و بدون آگاهي و با پيروي از نظم و سياق معيني انجام‌ مي‌‌شوند را نمي‌توان روش نامید. انواع روش‌ها را انسان‌ها طراحي يا ابداع كرده و به كار‌ مي‌‌گيرند، وجه مشخص روش اين است كه از آگاهي و درك انسان سرچشمه گرفته باشد. كاربرد مجموعه و يا تركيبي از روش‌ها براي نيل به اهداف بالاتر و پيچيده‌تر را روش شناسي مي‌‌گويند (حافظ نیا،1381).
دستیابی به هدف های علم یا شناخت علمی میسر نخواهد بود، مگر زمانی که با روش شناسی درست صورت پذیرد.  باید توجه داشت که اعتبار دستاوردهای تحقیق به شدت تحت تأثیر اعتبار روشی است که برای تحقیق انتخاب می گردد. به عبارت دیگر، اعتبار یک تحقیق از روش تحقیق است و نه از موضوع تحقیق. انتخاب روش انجام تحقیق بستگی به هدف ها و ماهیت موضوع تحقیق و امکانات اجرایی آن دارد. پس هنگامی می توان در مورد روش بررسی و انجام یک تحقیق تصمیم گرفت که ماهیت موضوع تحقیق، هدف ها و نیز وسعت آن مشخص باشد(خاکی، 1378 : 155). 
روش تحقیق یک فرآیند نظام مند برای یافتن پاسخ یک پرسش یا راه حل یک مسئله است ( خاکی ، 1378  ، 201). هدف از انتخاب روش انجام تحقيق اين است كه مشخص كنيم چه روش تحقيقي براي بررسي موضوعي خاص لازم است. انتخاب روش انجام تحقيق بستگي به هدف‌ها و ماهيت موضوع تحقيق و امكانات اجرايي آن دارد. پس هنگامي مي‌توان در مورد روش بررسي انجام يك تحقيق تصميم گرفت كه ماهيت موضوع تحقيق، هدف‌ها و نيز وسعت دامنه آن مشخص باشد (خاكي، 1378 : 155). 
روش های تحقيق به عنوان جستجوهای علمی در جهت دستیابی به حقیقت بر اساس معیارها و مبناها، به شکل‌های مختلف دسته بندی می شوند اما انواعی از تحقیقات به علت ماهیت چند بعدی و پیچیده ای که دارند در چندین طبقه قرار می گیرند (خاکی، 1379؛ 93). به طور کلی انواع تحقيقات براساس شاخص های مختلفی طبقه‌بندي مي‌شوند که عبارتند از:
الف ـ طبقه‌بندي انواع تحقيق برمبناي هدف
ب ـ طبقه‌بندي انواع تحقيق برمبناي نتیجه
ج ـ طبقه‌بندي انواع تحقيق برمبناي نوع داده‌ها 
 بر این اساس تحقیقات را از لحاظ هدف انجام تحقیق، به چهار نوع اکتشافی، تبیینی، توصیفی و پیش بینی تقسیم می کنند همچنین از لحاظ نتیجه به سه نوع بنیادی، کاربردی و توسعه ای تقسیم می شوند. انواع تحقیقات را بر اساس نوع داده ها نیز می توان به دو نوع کیفی و کمی تقسیم نمود.  با توجه به توضیحات داده شده و موضوع تحقیق، این تحقیق  به لحاظ هدف توصیفی و به لحاظ نتیجه کاربردی و توسعه ای وبه لحاظ داده  به صورت کمی و کیفی و ترکیبی صورت می گیرد.  بنابراین طرح این تحقیق ترکیبی متوالي  اكتشافی  است بدین صورت که  در اين طرح ابتدا داده هاي كيفي گردآوري و تحليل  ميشوند سپس در مرحله دوم داده هاي كمي گردآوري و تحليل ميشوند در نهايت هر دو تحليل كيفي و كمی يكجا مورد تفسير قرار  ميگيرند Creswell, et al, 2003)).  رویکرد ترکیبی نسبت به تحقیق به معنی استفاده از تحقیق کیفی و کمی در کنار هم می باشد(کرسول و پلانو کلارک ،1387 : 15). بر اساس رویکرد ترکیبی دو یا چند تحقیق کمی و کیفی با استفاده از دو یا چند روش تحقیق که در رویکردهای کمی و کیفی دارند استفاده می شوند .

جهت دانلود فایل کامل کلیک کنید

جهت دانلود نمونه رساله دکتری بیشتر به بخش مقالات وبسیات مراجعه نمایید.